PSF, DSF, TSF ve eczacı fiyatı nedir? İlaç fiyatındaki kısaltmalar

PSF, perakende satış fiyatıdır: ilacın eczanede hastaya satıldığı KDV dahil fiyattır. DSF, depocu satış fiyatıdır: ecza deposunun eczaneye sattığı fiyattır ve fiyat listesinde KDV hariç ve KDV dahil olarak iki ayrı değerle yer alır. Eczacı satış fiyatı PSF'nin KDV hariç halidir; TSF'nin ise ilaç fiyatlandırma mevzuatında bir tanımı yoktur.

Bu kısaltmalar TİTCK'nin yayımladığı ilaç fiyat listesinden, depo ekranlarından ve faturalardan gelir. Sorun şu ki aynı kısaltma yıllar içinde farklı anlamlarda kullanıldı; özellikle DSF iki ayrı fiyat için yazılabiliyor. Aşağıda her terimi, 29 Ağustos 2026 tarihli ve 33355 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Beşerî Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılması Hakkında Tebliğ'e göre açıklıyoruz.

İlaç fiyatı hangi aşamalardan geçer?

Bir ilacın fiyatı, firmadan hastaya giden zincirde dört basamakta oluşur. Tebliğe göre fiyat listesinde tüm ürünler için firma satış fiyatı; perakende satışı olan ürünler için ayrıca depocu satış fiyatı, eczacı satış fiyatı ve perakende satış fiyatı yayımlanır:

• FSF (firma satış fiyatı): İlaç firmasının depoya sattığı fiyat. Avro cinsinden kaynak fiyatın, dönemsel avro değeri üzerinden Türk lirası karşılığıdır.
• DSF (depocu satış fiyatı): Firma satış fiyatına depocu kârı uygulanarak bulunan, deponun eczaneye satış fiyatı.
• ESF (eczacı satış fiyatı): Depocu ve eczacı kârları uygulanarak bulunan, eczanenin KDV hariç satış fiyatı.
• PSF (perakende satış fiyatı): Eczacı satış fiyatının KDV dahil hali; hastanın ödediği etiket fiyatı.

Depocu ve eczacı kâr oranları, 12 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 11031 sayılı Beşerî Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılmasına Dair Karar'ın 6. maddesindeki dilimlere göre uygulanır. 1 Nisan 2026'dan beri firma satış fiyatının 440,65 TL'ye kadar olan kısmında depocu kârı %8, eczacı kârı %28; 882,66 TL'ye kadar olan kısmında %6 ve %18; üstünde kalan kısmında %3 ve %13'tür. Barem tutarları dönemsel avro değeri arttıkça güncellenir.

PSF nedir? Açılımı ve ilaçtaki anlamı

PSF'nin açılımı perakende satış fiyatıdır. Tebliğ bunu "KDV dahil eczacı satış fiyatı" olarak tanımlar. İlaçta PSF serbest değildir; TİTCK tarafından onaylanıp ilaç fiyat listesinde ilan edilir. Liste her hafta cuma günü ilan edilir ve izleyen ilk salı günü geçerli olur. Tebliğe göre perakende satış fiyatı belirlenmemiş bir ürün eczanede satılamaz.

İlaçta KDV oranı Temmuz 2023'ten bu yana %10'dur. Bu nedenle PSF, eczacı satış fiyatının 1,10 katıdır; tersinden, PSF'yi 1,10'a bölerek eczacı satış fiyatına ulaşırsınız.

PSF değiştiğinde rafta duran kutunun maliyeti değişmez, satış fiyatı değişir. Bu yüzden fiyat düşüşleri eczane için stok riski taşır. Tebliğe göre firmanın isteğe bağlı fiyat düşüşleri ilan tarihinden 60 gün sonra geçerli olur; firma eczane ve depo stok zararlarını karşılayacağını taahhüt ederse bu süre beklenmez ve stok zararlarının karşılanmasından firma sorumludur. Fiyat listesi duyurularını izlemek, özellikle yüksek stoklu kalemlerde bu yüzden önemlidir.

PSF, SGK'nın ödediği tutarla da aynı değildir. SGK hesaplarında firma indirimi (kamu kurum iskontosu) uygulanmış kamu fiyatı esas alınır. Eşdeğer ilaçlarda ise kurum, gruptaki en ucuz ilacın birim bedelinin %6 fazlasına kadar öder; bu sınırı aşan kısım ödenmez ve hastaya fiyat farkı olarak yansır.

DSF nedir? Depo fiyatı ile depocuya satış fiyatı farkı

Güncel tebliğde DSF, depocu satış fiyatı anlamına gelir: firma satış fiyatına depocu kâr oranı uygulanarak hesaplanan, deponun eczaneye satış fiyatı. Fiyat listesinde KDV hariç ve KDV dahil olarak iki ayrı değer yayımlanır. "Eczane depo fiyatı" denince kastedilen budur.

Karışıklık eski metinlerden gelir. 2017 tarihli önceki tebliğ, firmanın depoya sattığı fiyatı "depocuya satış fiyatı (fabrika çıkış fiyatı)" olarak adlandırıyordu ve bu da sektörde sıkça DSF diye kısaltıldı. SGK ile TEB arasındaki 2026/1 sayılı ek protokolde de "depocuya satış fiyatı" ifadesi bu anlamda geçer. Bir belgede DSF gördüğünüzde, firmanın depoya mı yoksa deponun eczaneye mi sattığı fiyatı gösterdiğini sütun başlığından ya da tutardan kontrol edin: depocuya satış fiyatı, depocu satış fiyatından depocu kârı kadar düşüktür.

Faturadaki tutar ise çoğu zaman listedeki DSF'den farklıdır. Depo; ticari iskonto, mal fazlası, vade ve kampanya koşullarıyla eczaneye özel bir fiyat uygular. Listedeki DSF bir başlangıç noktasıdır, gerçek alış fiyatınız değil.

Eczacı fiyatı nedir, nasıl hesaplanır?

"Eczacı fiyatı" iki anlamda kullanılır. Resmi listedeki eczacı satış fiyatı, PSF'nin KDV hariç halidir ve eczacının kârını içerir. Günlük dilde ise eczanenin depodan alış fiyatı için de "eczacıya fiyat" denir. Kutu başına brüt kâr, bu iki fiyat arasındaki farktır.

Varsayımsal bir örnekle: fiyat listesinde bir ilacın depocu satış fiyatı 108,00 TL, eczacı satış fiyatı 138,24 TL olsun.

• PSF: 138,24 × 1,10 = 152,06 TL (KDV dahil).
• Listeye göre kutu başı brüt kâr: 138,24 - 108,00 = 30,24 TL.
• Kâr/alış: 30,24 / 108,00 = %28. Kâr/satış: 30,24 / 138,24 = %21,9.
• Depo %3 iskonto verirse alış 104,76 TL'ye iner; kâr 33,48 TL'ye, kâr/satış oranı %24,2'ye çıkar.

Bakanlığın kâr tablosundaki oranlar kâr/alış esasına göredir; depo ekranında ve faturada görülen oranlar ise çoğunlukla kâr/satış üzerinden hesaplanır. %28 ile %21,9 aynı kârın iki farklı ifadesidir. Oranları karşılaştırırken ikisinin aynı esasla hesaplandığından emin olun.

SGK reçetesinde hesap bir adım daha uzar. Ek protokole göre önce imalatçı ve ithalatçı indirimi yapılır, depocuya satış fiyatı üzerinden depocu ve eczacı kârları uygulanır, ardından ulaşılan fiyattan eczanenin ciro kademesine göre %0 ile %2,25 arasındaki eczacı indirimi düşülür.

TSF nedir?

TSF, ilaç fiyatlandırma tebliğinde tanımlanan fiyatlar arasında yer almaz. Resmi fiyat listesinde firma, depocu, eczacı ve perakende satış fiyatları bulunur; TSF diye bir resmi fiyat yoktur. Kısaltmanın tek bir yerleşik anlamı olmadığından, bir listede ya da teklifte TSF gördüğünüzde neyi ifade ettiğini düzenleyen depo ya da firmaya sormak en sağlıklısıdır. Örneğin tavsiye satış fiyatı mı, toptan satış fiyatı mı olduğu kâr hesabınızı tamamen değiştirir.

İlaç dışı ürünlerde durum farklıdır. Dermokozmetik, gıda takviyesi veya kişisel bakım ürünlerinde TİTCK'nin onayladığı bir PSF yoktur; üretici ya da distribütör genellikle bir tavsiye satış fiyatı yayımlar. 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği'nin 4. maddesine göre sağlayıcı tavsiye ya da azami satış fiyatı gösterebilir; ancak bu fiyat baskı veya teşvikle sabit ya da asgari fiyata dönüştürülemez. Satış fiyatı nihayetinde eczanenin kararıdır.

Aynı mantık eczaneler arası satışta da geçerlidir. Livadermo'da ilaç dışı bir ürünün fiyatını satıcı eczane belirler; alıcı için asıl soru, o fiyatın kendi satış fiyatına göre ne kadar marj bıraktığıdır.

Fiyat listesinde geçen diğer kavramlar

• İSF (imalatçı satış fiyatı): Eski kaynaklarda firma satış fiyatı yerine kullanılan ad; anlamı aynıdır.
• Kaynak fiyat: Firma satış fiyatının hesaplanmasında esas alınan, avro cinsinden fiyat.
• Dönemsel avro değeri: İlaç fiyatlarının hesabında kullanılan avro değeri. Fiyatlandırma kararına göre 1 Nisan 2026'dan itibaren 29,1164 TL'dir.
• Fiyat farkı: Eşdeğer ilaçlarda SGK'nın ödeme sınırını aşan ve hastanın ödediği tutar.

Sıkça sorulan sorular

PSF ne demek? Perakende satış fiyatı demektir. İlacın eczanede satıldığı KDV dahil fiyattır ve ilaçta TİTCK'nin fiyat listesinde ilan edilir.

DSF ile PSF arasındaki fark nedir? DSF deponun eczaneye satış fiyatıdır ve listede KDV hariç ve dahil olarak yer alır; PSF ise eczanenin hastaya KDV dahil satış fiyatıdır. KDV hariç tutarlar arasındaki fark eczacı kârıdır.

Eczacı satış fiyatı nasıl bulunur? İlaçta PSF'yi 1,10'a bölerek KDV hariç eczacı satış fiyatına ulaşırsınız. Bu tutar fiyat listesinde ayrıca yayımlanır, hesap yerine doğrudan listeden de bakılabilir.

Eczane depo fiyatı her eczane için aynı mı? Listedeki depocu satış fiyatı herkes için aynıdır. Ancak depoların uyguladığı iskonto, mal fazlası ve vade koşulları eczaneye göre değiştiği için faturadaki gerçek alış fiyatı farklı olabilir.